Печать
Категория: Культура

20 верасня 2018 года спаўняецца 75 гадоў з дня нараджэння паэтэсы, перакладчыцы, заслужанага дзеяча мастацтваў Рэспублікі Беларусь Ніны Іосіфаўны Мацяш.

Нарадзілася будучая пісьменніца ў вёсцы Нівы Брэсцкай вобласці. Была восьмым дзіцём у сям’і. Вучылася ў Ніўскай сямігодцы. У 1960 годзе скончыла Бярозаўскую сярэднюю школу і паступіла ў Мінскі педагагічны інстытут замежных моў на факультэт французскай мовы. Пасля працавала настаўніцай Белаазёрскага прафесійна-тэхнічнага вучылішча.

Пісаць вершы Ніна Мацяш пачала ў студэнцкія гады. Спачатку пісала па-руску (першая публікацыя вершаў з’явілася ў 1962 годзе), з 1967 года – па-беларуску.

У 1970 годзе выйшла першая кніга «Агонь», у якой паэтэса акрэсліла кола праблем, як духоўных, так і будзённа-бытавых, якія абазначылі яе творчы шлях. Ніна Мацяш з’яўляецца аўтарам зборнікаў вершаў «Удзячнасць» (1973), «Ралля суровая» (1976), «Прыручэнне вясны» (1979), «Поўны келіх» (1982), «Жнівень» (1985), «Шчаслівай долю назаві…» (1990), «Паміж усмешкай і слязой» (1993), «Я вас люблю» (1998), «Богава дрэва» (2004) i iнш. У сваіх вершах аўтар асэнсоўвае розныя бакі чалавечага быцця. Творы сумяшчаюць філасофскую разважлівасць, дасціпнасць і адначасова аптымізм, што перакрывае адчуванне болю і смутку. Складаны лёс творцы вымушаў увесь час пераадольваць маральныя і фізічныя пакуты, расшыраючы паэтычны талент.

Паэзія Н. Мацяш перакладзена на рускую, англійскую, французскую, польскую, украінскую і іншыя мовы. Беларускія кампазітары В. Перапёлкін, М. Марозаў, С. Кукса і іншыя напісалі на яе вершы песні.

Ніна Мацяш – аўтар казак для дзяцей, п’ес для тэатра лялек, тэлесцэнарыяў. Была вядома як крытык і літаратуразнаўца, выступіла ініцыятарам і складальнікам брэсцкага абласнога літаратурнага альманаха «Жырандоля» (выдаецца з 2008 года). Актыўна займалася мастацкімі перакладамі з французскай, нямецкай, польскай, украінскай моў.

Н. І. Мацяш – заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублiкi Беларусь (1994), лаўрэат Літаратурнай прэміі імя А. Куляшова (1984), ганаровага звання «Берасцейская зорка – 1998» у намінацыі «Літаратура», Літаратурнай прэміі Брэсцкага аблвыканкама імя У. Калесніка (2009), Міжнароднай літаратурнай прэміі імя Р. Скаварады, прэміі Усебеларускага фестывалю моладзі, прысвечанага 50-годдзю ЛКСМБ (1970), ганаровы грамадзянін г. Белаазёрска (1988). Узнагароджана медалём «За доблестный труд».

Памерла 19 снежня 2008 года. На доме ў Белаазёрску, дзе жыла пісьменніца, устаноўлена мемарыяльная дошка, у вёсцы Нівы яе імем названа вуліца. У 2010 годзе імя Ніны Мацяш дадзена Белаазёрскай гарадской бібліятэцы. Да дня нараджэння пісьменніцы ладзяцца паэтычныя чытанні «Бабіна лета з Нінай Мацяш».

 

НІА